چه مواد غذایی مورد توجه تاجران و واردکنندگان فرانسه است و بیشترین واردات از چه مسیرها، با چه شرایط، هزینه‌ها و قوانینی انجام می‌شود؟

مقدمه تحلیلی

فرانسه را نمی‌توان فقط به‌عنوان یک کشور تولیدکننده بزرگ مواد غذایی ارزیابی کرد. بازار این کشور هم‌زمان یک تولیدکننده، صادرکننده، واردکننده، مرکز فرآوری و یکی از مهم‌ترین بازارهای مصرف اتحادیه اروپاست. صنایع غذایی فرانسه برای ادامه تولید به مواد اولیه وارداتی نیاز دارند و شبکه خرده‌فروشی، خدمات غذایی و بازار تازه‌خوری نیز محصولاتی را خریداری می‌کنند که تولید داخلی از نظر حجم، فصل عرضه، قیمت یا ویژگی محصول پاسخ‌گوی تمام تقاضا نیست.

ماهیت بازار وارداتی فرانسه طی سال‌های اخیر نیز تغییر کرده است. در سال ۲۰۲۵ افزایش ارزش واردات محصولات حاوی کاکائو، گوشت، فرآورده‌های کشتارگاهی و لبنیات از عوامل اصلی افزایش واردات بود. در محصولات کشاورزی خام نیز قهوه، کاکائو و میوه سهم مهمی در افزایش ارزش خرید خارجی داشتند. آمار رسمی نشان می‌دهد ارزش واردات محصولات صنایع غذایی، نوشیدنی و محصولات دخانی در سال ۲۰۲۵ به ۶۴٫۶ میلیارد یورو رسیده و رشد واردات کشاورزی و غذایی حدود ۸ درصد گزارش شده است.

برای یک صادرکننده ایرانی، مهم‌ترین نکته این است که «بازار فرانسه» الزاماً به معنای تخلیه مستقیم کالا در یک بندر فرانسوی نیست. بخشی از کالاهای مقصد فرانسه ابتدا وارد بندر یا پایانه‌ای در کشور دیگری از اتحادیه اروپا می‌شوند، تشریفات ورود اتحادیه را انجام می‌دهند و سپس در بازار واحد اروپا به فرانسه منتقل می‌شوند. بنابراین انتخاب میان ورود مستقیم به فرانسه و ورود از یک کشور دیگر اتحادیه، بخشی از طراحی زنجیره تأمین است.

از سوی دیگر، فرانسه بازار آسانی برای کالای فاقد مشخصات دقیق نیست. خریدار حرفه‌ای معمولاً علاوه بر قیمت، ترکیب، کشور مبدأ، وضعیت آلاینده‌ها، باقیمانده سموم، بسته‌بندی، ماندگاری، شرایط حمل، قابلیت رهگیری و انطباق برچسب را بررسی می‌کند. برای محصولات حساس مانند پسته نیز الزامات کنترل مرزی می‌تواند مستقیماً بر زمان ترخیص و هزینه واردکننده اثر بگذارد.

۱. کدام مواد غذایی بیشتر مورد توجه واردکنندگان فرانسه هستند؟

بازار وارداتی فرانسه را بهتر است به دو بخش تقسیم کرد: نخست کالاهایی که فرانسه به‌صورت ساختاری به واردات آن‌ها وابسته است و دوم کالاهایی که علاوه بر تولید داخلی، برای تکمیل عرضه، کنترل قیمت یا تأمین صنایع غذایی وارد می‌شوند.

میوه تازه

میوه یکی از پایدارترین گروه‌های وارداتی فرانسه است. مرکبات، موز، آووکادو، کیوی، انگور، انواع توت، میوه‌های هسته‌دار و محصولات خارج از فصل در شبکه واردات حضور دارند. در این بازار، ظاهر محصول، یکنواختی سایز، استحکام، میزان رسیدگی هنگام تحویل، باقیمانده سموم و توانایی حفظ کیفیت طی زنجیره سرد اهمیت زیادی دارد.

گوشت و فرآورده‌های گوشتی

گوشت یکی دیگر از بخش‌های مهم واردات فرانسه است. آمار سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد واردات مجموعاً معادل ۳۵ درصد مصرف گوشت فرانسه بوده است. واردات گوشت خوک عمدتاً از کشورهای اتحادیه اروپا انجام می‌شود و در گوشت گاو و طیور نیز تجارت منطقه‌ای اهمیت زیادی دارد. برای صادرکنندگان خارج از اتحادیه اروپا، ورود به این بخش دشوارتر از محصولات گیاهی است.

ماهی و محصولات آبزی

فرانسه بازار مصرف گسترده‌ای برای ماهی و غذای دریایی دارد. ماهی تازه و منجمد، فیله، سخت‌پوستان، نرم‌تنان و محصولات فرآوری‌شده از گروه‌هایی هستند که واردات برای تأمین بازار خرده‌فروشی، رستوران‌ها و صنایع غذایی انجام می‌شود. علاوه بر ایمنی میکروبی و زنجیره سرد، منشأ محصول، گونه و شیوه تولید یا صید اهمیت تجاری دارند.

لبنیات، کره و پنیر

فرانسه خود یکی از تولیدکنندگان بزرگ لبنیات است، اما تجارت لبنی در اروپا دوطرفه و بسیار فعال است. در سال ۲۰۲۵ افزایش واردات کره و پنیر از عوامل رشد واردات فرآوری‌شده غذایی فرانسه بود. تصور اینکه کشور دارای صنعت لبنی بزرگ نیازی به واردات ندارد، تصویر درستی از بازار نیست.

قهوه، کاکائو و محصولات شکلاتی

قهوه و کاکائو از روشن‌ترین نمونه‌های وابستگی ساختاری فرانسه به واردات هستند. در سال ۲۰۲۵ افزایش ارزش واردات کاکائو و محصولات غذایی حاوی کاکائو یکی از عوامل اصلی افزایش واردات غذایی فرانسه بود؛ تا حدی تحت تأثیر رشد شدید قیمت جهانی کاکائو.

محصولات فرآوری‌شده میوه و سبزی

کنسانتره، پوره، آبمیوه، سبزی فرآوری‌شده، محصولات کنسروی، سس‌ها و مواد اولیه میوه‌ای برای صنایع غذایی بخش دیگری از تقاضای وارداتی هستند. مزیت این بخش برای صادرکننده این است که محصول الزاماً وارد بازار تازه‌خوری نمی‌شود و می‌تواند بر اساس مشخصات فنی کارخانه خریدار عرضه شود.

محصولات غلات، نانوایی و غذای آماده

فرآورده‌های غلات، بیسکویت، محصولات نانوایی، پاستا، مواد نیمه‌آماده و بعضی گروه‌های غذای آماده نیز در تجارت منطقه‌ای فرانسه اهمیت دارند. در این گروه علاوه بر قیمت، ترکیب مواد اولیه، آلرژن‌ها، اطلاعات تغذیه‌ای و قابلیت تولید با برند خریدار اهمیت دارد.

خشکبار، خرما، زعفران و مواد اولیه تخصصی

این گروه از نظر حجم با گوشت، میوه تازه یا لبنیات قابل مقایسه نیست، اما برای تأمین‌کنندگان ایرانی اهمیت بیشتری دارد. پسته، زعفران، خرما، کشمش، میوه خشک، مغزها، عصاره‌ها و بعضی مواد اولیه شیرینی و نانوایی می‌توانند برای واردکنندگان تخصصی، عمده‌فروشان، صنایع شکلات و شیرینی و فروشگاه‌های محصولات بین‌المللی جذاب باشند.

۲. فرانسه بیشتر مواد غذایی خود را از کدام کشورها می‌خرد؟

ساختار تأمین فرانسه به‌شدت اروپایی است. اسپانیا طی سال‌های متوالی یکی از بزرگ‌ترین و در بسیاری از دوره‌ها نخستین تأمین‌کننده محصولات کشاورزی و غذایی فرانسه بوده و بلژیک، هلند و آلمان نیز در گروه تأمین‌کنندگان اصلی قرار دارند. مزیت این کشورها فقط تولید نیست؛ نبود تشریفات گمرک خارجی در تجارت درون اتحادیه، فاصله کوتاه و شبکه حمل جاده‌ای گسترده نیز اهمیت دارد.

اسپانیا

اسپانیا برای میوه و سبزی، گوشت و تعداد زیادی از محصولات غذایی فرآوری‌شده تأمین‌کننده طبیعی بازار فرانسه است. کامیون از اسپانیا مستقیماً از مرز زمینی وارد فرانسه می‌شود. دو محور پیرنه در شرق و غرب، به‌ویژه مسیر مدیترانه‌ای در جهت کاتالونیا ـ پرپینیان و مسیر آتلانتیک در جهت ایالت باسک، از کریدورهای اصلی حمل جاده‌ای میان دو کشور هستند.

بلژیک و هلند

بلژیک هم تولیدکننده و هم هاب توزیع کالای واردشده از نقاط دیگر جهان است. هلند نیز به دلیل شبکه بندری و توزیع قدرتمند نقش بزرگی در تجارت غذایی اروپا دارد. کالایی که در هلند وارد اتحادیه و ترخیص شده باشد می‌تواند از مسیر بلژیک به فرانسه برسد؛ بنابراین کشور ارسال‌کننده، کشور مبدأ و کشور ورود اولیه به اتحادیه الزاماً یکسان نیستند.

آلمان و ایتالیا

آلمان در محصولات فرآوری‌شده، لبنی، گوشت و کالاهای صنعتی غذایی حضور دارد و ایتالیا نیز علاوه بر محصولات تازه، در پاستا، پنیر، فرآورده‌های گوجه‌فرنگی، روغن و غذاهای فرآوری‌شده بازار فعالی در فرانسه دارد.

کشورهای خارج از اتحادیه اروپا

در محصولات گرمسیری و مواد اولیه‌ای مانند قهوه، کاکائو، ماهی، برخی میوه‌ها، دانه‌های روغنی و محصولات تخصصی، کشورهای ثالث نقش بیشتری دارند. در این تجارت، بندر یا فرودگاه نخستین ورود به قلمرو اتحادیه اهمیت حقوقی و بهداشتی پیدا می‌کند.

۳. بیشترین واردات از چه مسیرها و مرزهایی وارد فرانسه می‌شود؟

پاسخ این سؤال به مبدأ کالا بستگی دارد. برای کالاهای اتحادیه اروپا، حمل جاده‌ای و مرزهای زمینی مهم‌ترین ساختار عملی تجارت هستند. برای کشورهای ثالث، بنادر دریایی و پست‌های کنترل مرزی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. فرانسه در بازار واحد اروپا قرار دارد و عبور کالا از مرزهای داخلی اتحادیه مانند واردات از یک کشور ثالث تشریفات گمرکی ندارد.

لو آور (Le Havre)

بندر لو آور یکی از درگاه‌های مهم کانتینری شمال فرانسه است و برای محموله‌هایی که از مسیرهای اقیانوسی وارد می‌شوند گزینه مهمی محسوب می‌شود. این بندر در فهرست پست‌های کنترل مرزی مجاز برای محصولات حیوانی و همچنین نقاط ورودی مرتبط با گروه‌هایی از محصولات گیاهی و غیرحیوانی قرار دارد. برای قهوه، کاکائو، خشکبار، مواد اولیه بسته‌بندی‌شده و بسیاری از کالاهای کانتینری، ورود از شمال فرانسه از نظر دسترسی به پاریس و مناطق صنعتی شمال و مرکز کشور مزیت لجستیکی دارد.

فوس-سور-مر (Fos-sur-Mer) و منطقه مارسی

برای کالاهایی که از مدیترانه، خاورمیانه، شمال آفریقا یا از طریق کانال سوئز حمل می‌شوند، منطقه فوس-سور-مر و مارسی مسیر طبیعی‌تری است. فوس-سور-مر در فهرست رسمی پست‌های ورودی برای محصولات حیوانی و بعضی گروه‌های غیرحیوانی و گیاهی قرار دارد. برای صادرکننده ایرانی که حمل دریایی انتخاب می‌کند، مقایسه مسیر فوس با لو آور باید بر پایه برنامه خطوط کشتیرانی، بندر واسط، زمان ترانزیت، مقصد نهایی داخل فرانسه و امکان انجام کنترل موردنیاز همان محصول انجام شود.

دانکرک، کاله و تونل مانش

دانکرک و کاله برای تجارت شمال اروپا و بریتانیا اهمیت دارند. پس از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، کالای غذایی ورودی از بریتانیا به اتحادیه تحت قواعد کشور ثالث قرار گرفت. کاله و تونل مانش دارای نقاط کنترل برای گروه‌های مختلف کالا هستند.

فرودگاه شارل دوگل (CDG)

فرودگاه شارل دوگل پاریس یکی از نقاط رسمی ورود و کنترل برای چند گروه کالا از جمله محصولات حیوانی و برخی محصولات گیاهی است. حمل هوایی برای مواد غذایی ارزان و حجیم معمولاً منطقی نیست، اما در محصولاتی با ارزش زیاد نسبت به وزن یا حساسیت زمانی بالا — مانند زعفران — می‌تواند توجیه داشته باشد.

۴. خریدار فرانسوی هنگام سفارش مواد غذایی چه مشخصاتی می‌خواهد؟

در بازار حرفه‌ای فرانسه، اعلام نام محصول و قیمت برای مذاکره کافی نیست. درخواست خرید باید به یک برگه مشخصات فنی نزدیک شود. در خشکبار و مغزها، نمونه تأییدشده باید با معیارهای قابل اندازه‌گیری همراه باشد. برای مثال درصد رطوبت، شکستگی، مواد خارجی، ویژگی ظاهری، وضعیت آفات و نتایج آزمایش آفلاتوکسین باید مشخص باشند.

در محصولات صنعتی مانند کنسانتره یا پوره، شاخص‌هایی مانند بریکس، pH، اسیدیته، رنگ، نوع فرآیند حرارتی و نوع بسته‌بندی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.

۵. تفاوت واردات از اتحادیه اروپا و کشورهای ثالث

این تفاوت یکی از بنیادی‌ترین مسائل تجارت غذایی فرانسه است.

خرید از داخل اتحادیه اروپا

کالایی که وضعیت کالای اتحادیه دارد و از کشور عضو دیگر وارد فرانسه می‌شود، مانند واردات معمول از کشور ثالث در مرز اظهار گمرکی نمی‌شود. با این حال الزامات ایمنی غذا، رهگیری، مالیات و گزارش‌های آماری و مالی مرتبط همچنان برقرار هستند. این ساختار دلیل مهمی است که تأمین‌کنندگان اسپانیایی، بلژیکی، هلندی، آلمانی و ایتالیایی مزیت لجستیکی قابل توجهی دارند.

واردات از خارج اتحادیه اروپا

برای کالاهای کشور ثالث، واردکننده یا نماینده او باید تشریفات گمرکی را انجام دهد. EORI برای عملیات گمرکی الزامی است و اظهارنامه واردات در فرانسه در سامانه DELTA IE انجام می‌شود. سامانه DELTA IE برای واردات از مارس ۲۰۲۵ عملیاتی شده است. کالا سپس بر اساس ماهیت خود ممکن است مشمول کنترل دامپزشکی، بهداشت مواد غذایی، قرنطینه گیاهی یا کنترل تقویت‌شده شود.

مدارک متداول یک پرونده واردات می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• فاکتور تجاری و فهرست بسته‌بندی
• بارنامه دریایی، هوایی یا سند حمل زمینی
• کد EORI واردکننده و شماره مالیات بر ارزش افزوده فرانسوی در موارد مرتبط
• اظهارنامه گمرکی و اثبات مبدأ در صورت مطالبه ترجیح تعرفه‌ای
• گواهی بهداشتی یا دامپزشکی برای کالاهای مشمول
• گواهی بهداشت گیاهی برای گیاهان و محصولات مشمول
• سند ورود مشترک بهداشتی در TRACES-NT
• گزارش آزمایش برای کالاهایی که قانون یا قرارداد آن را الزام کرده است
• گواهی بازرسی برای محصول ارگانیک وارداتی از کشور ثالث

۶. قوانین بهداشتی و کنترل مرزی مواد غذایی در فرانسه

فرانسه قواعد اصلی ایمنی غذا را در چارچوب مقررات اتحادیه اروپا اجرا می‌کند. کنترل مرزی رسمی نیز بر اساس مقررات کنترل‌های رسمی اتحادیه اروپا انجام می‌شود.

محصولات حیوانی

تمام محصولات با منشأ حیوانی واردشده از کشورهای خارج اتحادیه اروپا برای مصرف انسانی مشمول کنترل رسمی در پست کنترل مرزی هستند. صادرکننده پیش از قرارداد باید مطمئن شود که کشور مبدأ و واحد تولیدی برای همان گروه محصول مجاز هستند. داشتن گواهی آزمایش خصوصی به‌تنهایی جایگزین این الزامات نمی‌شود.

محصولات گیاهی

همه مواد غذایی گیاهی الزاماً تحت کنترل قرنطینه‌ای مرزی قرار نمی‌گیرند. تنها گیاهان و محصولات گیاهی مشمول مقررات مربوط باید کنترل بهداشت گیاهی و در صورت لزوم گواهی مربوط را داشته باشند. وزارت کشاورزی فرانسه نقاط مجاز کنترل گیاهی را به‌طور جداگانه تعیین می‌کند.

محصولات غیرحیوانی با کنترل تقویت‌شده (2019/1793)

برخی مواد غذایی غیرحیوانی از مبدأهای مشخص به دلیل سابقه خطر، تحت مقررات 2019/1793 قرار دارند. خطر می‌تواند شامل آفلاتوکسین، باقیمانده سموم، سالمونلا، سموم گیاهی یا سایر آلاینده‌های تعریف‌شده باشد. محموله‌های فهرست‌شده باید از پست ورودی مجاز وارد شوند و در فرکانس تعیین‌شده تحت کنترل هویتی و فیزیکی، نمونه‌برداری یا آزمایش قرار گیرند.

TRACES-NT

TRACES-NT سامانه اروپایی مورد استفاده برای گواهی، پیش‌اعلام محموله و ثبت نتیجه کنترل‌های بهداشتی و قرنطینه‌ای است. واردکننده یا نماینده مسئول باید پیش از رسیدن کالای مشمول، اطلاعات لازم را در این سامانه ثبت کند.

باقیمانده سموم و آلاینده‌ها

حداکثر باقیمانده آفت‌کش‌ها در محصولات غذایی بر پایه مقررات 396/2005 اتحادیه اروپا تعیین می‌شود. حدود قانونی آلاینده‌های غذایی مانند برخی مایکوتوکسین‌ها و فلزات تحت مقررات 2023/915 تعیین می‌شوند. آزمایش صرفاً بر اساس استاندارد کشور تولیدکننده کافی نیست و محصول صادراتی باید با حدود اتحادیه اروپا تطبیق داده شود.

۷. مورد مهم برای ایران: پسته و کنترل آفلاتوکسین

پسته نمونه خوبی است که نشان می‌دهد تقاضای بازار به‌تنهایی برای صادرات موفق کافی نیست. در نسخه جاری مقررات 2019/1793 اتحادیه اروپا، پسته با پوست و مغز پسته با مبدأ ایران و همچنین چند گروه فرآورده حاوی پسته ایرانی در چارچوب کنترل‌های مرتبط با آفلاتوکسین قرار دارند. برای این گروه، فرکانس کنترل هویتی و فیزیکی در فهرست جاری ۵۰ درصد درج شده است.

• انتخاب آزمایشگاه و روش نمونه‌برداری پیش از حمل اهمیت بالایی دارد
• یکنواختی محموله باید کنترل شود
• نتیجه آزمایش یک نمونه کوچک غیرنماینده برای مدیریت ریسک کافی نیست
• وضعیت انبارداری پیش از حمل بر رشد قارچ و ریسک مایکوتوکسین اثر می‌گذارد
• اسناد آزمایش باید به همان محموله قابل رهگیری باشند
• بندر ورودی باید توان انجام کنترل موردنیاز را داشته باشد
• زمان احتمالی کنترل باید در برنامه تحویل و قرارداد در نظر گرفته شود

از دید خریدار فرانسوی، قیمت پسته ایرانی باید همراه با هزینه کنترل، احتمال توقف محموله و کیفیت مستند مقایسه شود، نه فقط بر اساس قیمت هر کیلو. صادرکننده باید پیش از اعلام قیمت نهایی بررسی کند آیا ترکیب «محصول + مبدأ» در فهرست کنترل تقویت‌شده قرار دارد یا خیر.

۸. تعرفه گمرکی، مالیات و هزینه واقعی واردات

برای «مواد غذایی» یک نرخ تعرفه واحد وجود ندارد. نرخ گمرکی به طبقه‌بندی دقیق CN/TARIC، مبدأ، ترکیب محصول، شیوه فرآوری، سهمیه‌های تعرفه‌ای و ترجیحات تجاری وابسته است. گمرک فرانسه تأکید می‌کند که طبقه‌بندی تعرفه‌ای در کنار مبدأ و ارزش گمرکی از عوامل اصلی تعیین حقوق و الزامات وارداتی است.

حقوق گمرکی

حقوق ورودی باید با کد دقیق کالا و مبدأ در TARIC یا سامانه تعرفه‌ای فرانسه محاسبه شود. اگر اتحادیه اروپا با کشور مبدأ توافق ترجیحی داشته باشد و قواعد مبدأ رعایت شده باشد، نرخ می‌تواند کاهش یابد یا صفر شود.

مالیات بر ارزش افزوده

برای بخش بزرگی از آب، نوشیدنی‌های غیرالکلی و مواد غذایی انسانی، نرخ کاهش‌یافته ۵٫۵ درصد در واردات فرانسه اعمال می‌شود. برخی استثناها، از جمله گروه‌هایی از شیرینی، محصولات شکلاتی و کاکائویی مشخص، مارگارین و چربی گیاهی و خاویار، تحت نرخ عادی قرار می‌گیرند. از اول ژانویه ۲۰۲۲، خوداظهاری مالیات واردات برای شرکت‌های شناسایی‌شده در فرانسه اجباری و خودکار است.

هزینه کنترل رسمی

برای برخی محموله‌های مشمول کنترل رسمی، هزینه کنترل به عهده واردکننده است. در مصوبه ۲۴ مه ۲۰۲۴، فرمول هزینه برای خطر آفلاتوکسین به صورت R = 15 + (559 × f) و برای آزمایش چندباقیمانده آفت‌کش‌ها R = 15 + (525 × f) تعیین شده است؛ که در آن متغیر مربوط به فرکانس کنترل طبق مقررات اعمال می‌شود.

هیچ نرخ ثابت و حرفه‌ای برای «هزینه واردات یک کانتینر مواد غذایی به فرانسه» وجود ندارد. محاسبه باید از کد تعرفه و نقطه تحویل آغاز شود. پایه مالیات واردات نیز صرفاً قیمت کارخانه نیست؛ هزینه‌هایی مانند بسته‌بندی، کمیسیون، حمل و بیمه تا نخستین محل مقصد می‌توانند در مبنای مالیاتی وارد شوند.

۹. برچسب‌گذاری، بسته‌بندی و قابلیت رهگیری

کالای واردشده پس از عبور از مرز همچنان باید برای عرضه قانونی در بازار فرانسه مناسب باشد. بسیاری از اختلاف‌های تجاری در همین مرحله رخ می‌دهند.

زبان فرانسوی

اطلاعات الزامی مواد غذایی عرضه‌شده در فرانسه باید به زبان فرانسوی ارائه شوند. این الزام در قانون مصرف‌کننده فرانسه صریح است. برای محصول پیش‌بسته‌بندی‌شده، مواردی مانند نام ماده غذایی، فهرست مواد تشکیل‌دهنده، آلرژن‌ها، مقدار خالص، تاریخ ماندگاری یا مصرف، شرایط نگهداری، مشخصات مسئول عرضه، مبدأ در موارد الزامی و اطلاعات تغذیه‌ای از اطلاعات مهم برچسب هستند.

مواد در تماس با غذا

بسته‌بندی باید با الزامات اتحادیه اروپا برای مواد در تماس با غذا سازگار باشد. چارچوب عمومی این موضوع در مقررات 1935/2004 تعیین شده است. انتخاب لفاف، کیسه، سطل یا ظرف پلاستیکی نباید صرفاً بر اساس قیمت انجام شود.

رهگیری

مقررات عمومی ایمنی غذای اتحادیه اروپا، رهگیری را در مراحل تولید، فرآوری و توزیع الزام می‌کند. برای صادرات حرفه‌ای، شماره بچ تولید باید روی محصول، اسناد آزمایش و اسناد تجاری قابل تطبیق باشد.

بسته‌بندی بر اساس کانال فروش

برای فروش صنعتی، بسته‌بندی بزرگ‌تر و مقاوم به حمل اهمیت دارد. برای خرده‌فروشی، ظاهر، اندازه بسته، اطلاعات فرانسوی و سهولت چیدمان فروشگاهی نیز وارد تصمیم می‌شود. برای خشکبار و محصول حساس به اکسیداسیون، کنترل نفوذ اکسیژن و رطوبت اهمیت دارد.

۱۰. فرصت واقعی تأمین محصولات ایرانی برای بازار فرانسه

فرصت ایران در فرانسه را بهتر است بر اساس مزیت محصولی بررسی کرد، نه بر اساس فرض اینکه هر کالای ایرانی قابلیت ورود به بازار دارد.

پسته و مغز پسته

پسته ایران از نظر شناخته‌شدن محصول و تنوع کاربرد صنعتی مزیت دارد، اما کنترل آفلاتوکسین مهم‌ترین مانع فنی ورود است. خریداران بالقوه شامل بسته‌بندی خشکبار، صنایع شیرینی، شکلات، بستنی، نانوایی و عمده‌فروشان تخصصی هستند.

زعفران

زعفران به دلیل ارزش زیاد نسبت به وزن، برای حمل هوایی نیز قابلیت بررسی دارد. در این محصول خلوص، قدرت رنگ‌دهی، رطوبت، مواد خارجی، احتمال تقلب، نتایج آزمایش و بسته‌بندی اهمیت بالایی دارند.

خرما

خرما می‌تواند در بازار خرده‌فروشی، محصولات طبیعی، فروشگاه‌های بین‌المللی و صنایع غذایی کاربرد داشته باشد. خریدار معمولاً نوع خرما، سایز، درصد رطوبت، بافت، هسته‌دار یا بدون هسته بودن، شکل بسته‌بندی و شرایط نگهداری را مشخص می‌کند.

کشمش و میوه خشک

این گروه برای نانوایی، غلات صبحانه، شیرینی، فروش خشکبار و ترکیبات میوه‌ای استفاده می‌شود. برای خریدار صنعتی، یکنواختی محصول، مواد خارجی، وضعیت میکروبی و باقی‌مانده سموم اهمیت دارد.

رب گوجه‌فرنگی، پوره و کنسانتره

محصولات نیمه‌صنعتی می‌توانند در صورت انطباق مشخصات فنی، گزینه‌ای برای صنایع غذایی باشند. بریکس، اسیدیته، رنگ، روش فرآوری، بسته‌بندی و معیارهای میکروبی باید در درخواست خرید مشخص شوند.

گیاهان معطر و ادویه

در این بازار کنترل باقیمانده سموم، آلودگی میکروبی، خلوص و مواد خارجی اهمیت ویژه دارد. فروشنده‌ای که صرفاً نمونه ظاهری ارائه کند، برای خریدار صنعتی قابل ارزیابی کامل نیست.

۱۱. چک‌لیست واردکننده پیش از ثبت سفارش

واردکننده فرانسوی یا شرکت بازرگانی پیش از صدور سفارش خرید بهتر است حداقل موارد زیر را نهایی کند:

1. نام و شکل دقیق محصول را مشخص کند؛ برای مثال خام، بوداده، منجمد، خشک یا فرآوری‌شده.
2. کد CN/TARIC را پیش از محاسبه حقوق ورودی تأیید کند.
3. کشور مبدأ واقعی و کشور ارسال را از یکدیگر تفکیک کند.
4. بررسی کند آیا ترکیب محصول و مبدأ در فهرست کنترل تقویت‌شده 2019/1793 قرار دارد یا خیر.
5. برای محصولات حیوانی، مجاز بودن کشور و واحد تولیدی را پیش از قرارداد بررسی کند.
6. نمونه تجاری دریافت و معیارهای پذیرش نمونه را ثبت کند.
7. آزمایش‌های مرتبط با محصول مانند آفلاتوکسین، باقی‌مانده سموم، فلزات، سالمونلا، رطوبت یا شاخص‌های فیزیکوشیمیایی را تعیین کند.
8. شماره بچ و سازوکار رهگیری را تأیید کند.
9. نوع بسته‌بندی اولیه و کارتن مادر را مشخص کند.
10. بررسی کند مواد بسته‌بندی با الزامات تماس با غذا در اتحادیه اروپا سازگار باشند.
11. متن برچسب فرانسوی را قبل از چاپ انبوه تأیید کند.
12. مدت ماندگاری موردنیاز هنگام رسیدن به انبار را در قرارداد درج کند.
13. دمای حمل و نگهداری را برای محصول حساس تعیین کند.
14. پست ورود مناسب برای کنترل همان محصول را انتخاب کند.
15. مسئول پیش‌اعلام TRACES-NT را در قرارداد لجستیکی مشخص کند.
16. هزینه احتمالی نمونه‌برداری، آزمایش و توقف را در بودجه واردات بگنجاند.
17. Incoterms مورد توافق و محل دقیق انتقال هزینه و ریسک را مشخص کند.
18. مسئول پرداخت حقوق گمرکی، مالیات، هزینه بندر و حمل داخلی را روشن کند.
19. شرایط رد محموله یا مطالبه خسارت در صورت عدم انطباق را تعریف کند.
20. معیار تطابق محموله نهایی با نمونه اولیه را به شکل عددی و قابل اندازه‌گیری ثبت کند.

این چک‌لیست به‌خصوص برای خشکبار، میوه تازه و محصولات صنعتی اهمیت دارد، زیرا اختلاف بین «نمونه خوب» و «محموله قابل قبول» یکی از ریسک‌های رایج خرید بین‌المللی است.

۱۲. برای دریافت قیمت دقیق چه اطلاعاتی باید ارسال شود؟

درخواست قیمت حرفه‌ای برای بازار فرانسه بهتر است حداقل شامل این اطلاعات باشد:

• نام دقیق محصول و شکل فرآوری
• درجه کیفی و اندازه یا دسته‌بندی فیزیکی
• رطوبت در محصولات خشک و شاخص‌هایی مانند بریکس یا pH در محصولات صنعتی
• الزامات آزمایشگاهی و استاندارد آلاینده و سموم موردنیاز
• وزن هر بسته، نوع بسته‌بندی و تعداد بسته در کارتن
• وزن خالص کل سفارش و نیاز به پالت‌بندی
• نیاز به برند خریدار، زبان و طرح برچسب
• مقدار سفارش آزمایشی و سفارش اصلی
• کشور و شهر مقصد، بندر یا نقطه تحویل
• روش حمل، شرایط تحویل موردنظر بر اساس Incoterms و تاریخ تقریبی تحویل

برای مثال عبارت «قیمت پسته برای فرانسه» برای مقایسه پیشنهادها کافی نیست. باید مشخص باشد پسته با پوست یا مغز، خام یا فرآوری‌شده، چه اندازه‌ای، با چه حد رطوبت و آفلاتوکسین، در چه بسته‌ای و با چه مقدار سفارش موردنظر است.

مسیر تأمین مواد غذایی از ایران برای خریدار فرانسوی

در خرید مواد غذایی از ایران، تفاوت میان دو پیشنهاد فقط در قیمت هر کیلو خلاصه نمی‌شود. یک فروشنده ممکن است قیمت پایین‌تری ارائه کند اما هزینه آزمایش، بسته‌بندی صادراتی، کنترل مرزی یا اصلاح برچسب در پیشنهاد او دیده نشده باشد. فروشنده دیگر ممکن است قیمت بالاتری داشته باشد اما محصول آماده ورود به کانال توزیع موردنظر خریدار باشد.

ایرانکو به خریداران و واردکنندگان امکان می‌دهد درخواست خرید خود را بر اساس مشخصات موردنظر ثبت کنند. اطلاعاتی مانند نوع محصول، درجه کیفی، مقدار، بسته‌بندی، کشور مقصد و شرایط تحویل می‌تواند در درخواست درج شود تا گزینه‌های موجود در ایران بر همان مبنا بررسی شوند. برای محصولاتی مانند پسته، زعفران، خرما، کشمش، میوه خشک یا مواد اولیه صنایع غذایی، ارسال مشخصات فنی پیش از درخواست قیمت باعث می‌شود مقایسه فروشندگان بر اساس کالای هم‌سطح انجام شود.

جمع‌بندی

فرانسه یک بازار وارداتی بزرگ مواد غذایی است، اما ساختار آن با بازارهایی که صرفاً بر واردات از کشورهای دور متکی هستند تفاوت دارد. بخش بزرگی از نیاز کشور از شبکه یکپارچه تأمین اتحادیه اروپا پاسخ داده می‌شود. اسپانیا، بلژیک، هلند، آلمان و سایر تأمین‌کنندگان اروپایی به دلیل فاصله کوتاه، شبکه جاده‌ای و نبود مرز گمرکی خارجی مزیت مهمی دارند.

برای کشورهای خارج از اتحادیه، مزیت محصول باید هزینه و پیچیدگی ورود را جبران کند. لو آور و فوس-سور-مر از درگاه‌های مهم دریایی هستند و کاله، دانکرک و شارل دوگل نیز برای گروه‌های مشخص کالا نقش دارند. از نظر محصول، میوه، گوشت، ماهی و آبزی، لبنیات، قهوه، کاکائو، محصولات فرآوری‌شده و برخی مواد اولیه تخصصی از مهم‌ترین حوزه‌های خرید خارجی هستند.

برای ایران، مزیت عملی بیشتر در محصولاتی مانند پسته، زعفران، خرما، کشمش، میوه خشک و بعضی مواد اولیه فرآوری‌شده قابل بررسی است. عامل تعیین‌کننده برای موفقیت در فرانسه، صرفاً پایین بودن قیمت نیست. انطباق با MRL، کنترل آلاینده‌ها، قابلیت رهگیری، برچسب فرانسوی، بسته‌بندی مناسب، کد تعرفه صحیح و برنامه روشن ترخیص اهمیت هم‌سطح دارند.

پرسش‌های متداول