Iranco Dergisi Ekibi
Ticari fırsatlar, teknik özellikler, Türk Gıda Kodeksi gereklilikleri, transit koridorları ve tedarik mekanizmaları
İhracat Rehberi · Türkiye
İran Gıda İhracatı Türkiye'ye: Hangi İran Ürünleri Rekabet Edebilir?
Ticari fırsatlar, teknik özellikler, Türk Gıda Kodeksi, transit rotalar ve tedarik mekanizmaları
Analitik giriş
Bu rehber Türkiye gıda ithalat yapısını, İran tedarik kapasitesini ve sürdürülebilir rekabet avantajı olan ürünleri inceler.
Gıda perakendesi 95 milyar USD, işleme sanayi 100 milyar USD ve ~58 bin ünite. Hammadde, fıstık ve bahçe ürünü ithalatı devam eder.
Kara sınırı lojistik avantaj sağlar; tarife ve AB'ye yakın Kodeks uyumu olmadan sürdürülebilir giriş zordur.
1. İthalat pazarı ve işleme sanayi
Türk gıda ihracatı istikrarlı hammadde ister.
- Sanayi: fıstık, konsantre, yüksek brix salça.
- Perakende: premium hurma, safran, paketli kuruyemiş.
- Mevsimsel: kış sebze/melon; hurma tamamen ithal.
2. En rekabetçi İran ürünleri
Enerji maliyeti, kısa mesafe ve geleneksel kalite.
Fıstık: 13 bin+ ton, ~130 milyon USD. Yeşil iç fıstık baklava için kritik.
Mazafati hurma; elma konsantresi 70 Brix ve 36–38% aseptik salça.
| Group | Varieties | Use in Turkey | Iran edge |
|---|---|---|---|
| Pistachio & kernel | Akbari, Ahmad Aghaei, round, green kernel | Baklava, chocolate, nuts | Higher fat, cheap land freight |
| Dates | Mazafati, Piarom, Zahedi, Sayer | Ramadan, confectionery, retail | Texture and competitive price |
| Concentrate & purée | Apple, grape, pomegranate, peach | Juice, jam, sauce plants | Stable Brix, natural colour |
| Tomato paste | Aseptic 36–38%, can 28–30% | Ketchup, ready meals | Fast tanker/drum delivery |
| Saffron | Super Negin, Negin, Sargol | Pharma, spice, HoReCa | Crocin above 240 |
| Fresh produce | Watermelon, kiwi, pepper | Wholesale, re-export | Winter window, border proximity |
Teknik veya takvim avantajı olmadan giriş maliyetleri karı eritir.
3. Dereceler ve özellikler
Akbari, Ohadi vb. sayım ve iç oranı fiyatı belirler.
Mazafati nem ve ambalaj detayları sözleşmede yazılmalı.
| Type | Appearance | Count | Kernel ratio | Demand |
|---|---|---|---|---|
| Akbari | Long, naturally open | 18–26 count | 52–54% kernel | Premium retail |
| Ahmad Aghaei | Medium long | 22–30 count | 53–55% | Wholesale, pastry |
| Round (Ohadi) | Small round | 28–34 count | 50–52% | Chocolate, ice cream |
| Kalleh Ghouchi | Large round | 18–24 count | 51–53% | Hotels, catering |
| Green kernel | No shell | Grades A–D | 100% kernel | Baklava, luxury chocolate |
4. Alıcı teknik beklentileri
İstanbul'a soğutmalı kara taşıma5. Kalite ve aflatoksin
AB uyumlu gümrük kontrolleri; aşım iade demektir.
- Belge ve ön bildirim
- Sıcaklık kaydı
- Aflatoksin/MRL testleri
- Direkt tüketim 8/10 µg/kg
6. Yasal ve etiketleme (5996)
5996 ve Tarım Bakanlığı; varıştan 3 iş günü önce e-bildirim.
- Fitosaniter, sağlık, menşe belgeleri
- Türkçe tüketici etiketi zorunlu
7. Tarife, PTA ve GTİP
| Product | HS code | Duty | PTA | Notes |
|---|---|---|---|---|
| Pistachio in shell | 0802.51.00.00.00 | 43.2% | PTA quota relief | Domestic protection |
| Pistachio kernel | 0802.52.00.00.00 | 43.2% | Processing relief | Confectionery |
| Dates | 0804.10.00.00.00 | 0–15% | Down to zero under PTA | No local crop |
| Saffron | 0910.20.10.00.00 | 0–25% | Bulk quota | High unit value |
| Apple concentrate | 2009.79.19.00.00 | 58.3% | Inward processing | Re-export juice |
| Bulk paste | 2002.90.31.00.00 | 50–120% | Processing regime | Domestic use |
| Watermelon | 0807.11.00.00.00 | 86.4% | Seasonal PTA | Pre-harvest spring |
| Kiwi | 0810.50.00.00.00 | 60.8% | Seasonal preference | vs northern Turkey |
~140 tarım kaleminde %15–100 PTA indirimi.
Geçici ithalat ile yeniden ihracat modeli.
8. Dağıtım kanalları
Ülker, Eti, Tat, Pınar toplu alım yapar.
- BIM/A101/Şok
- Migros/CarrefourSA
- Hal ve HoReCa
9. Ambalaj ve lojistik
Bazergan–Gürbulak ana reefer kapısı; 3–5 gün İstanbul.
Vakum, aseptik bidon, data logger zorunlu.
10. Maliyet ve fiyat
| Component | Location | Nature | Share |
|---|---|---|---|
| Farm/garden purchase | Iran | Seasonal swing | 50–65% |
| Sorting & drying | Iran | Laser, waste | 8–12% |
| Export pack & pallet | Iran | Carton, vacuum, aseptic | 5–10% |
| Lab & certificates | Iran | HPLC, COA, health | 1–2% |
| Haul to border/dest. | Transit | Reefer, TIR | 10–18% |
| Turkey import duty | Destination | Duty + VAT | 5–20% |
| Customs clearance | Destination | Broker, lab sampling | 2–4% |
DAP veya CPT Bazergan yaygın; RFQ teknik detay içermeli.
11. Rakip karşılaştırması
| Group | Competitor | Strength | Weakness | Iran position |
|---|---|---|---|---|
| Pistachio | USA | Mechanised, controlled aflatoxin | Ocean freight, lower fat | Taste + land transit |
| Dates | Tunisia, KSA | Deglet Nour brand | Higher cost, fewer varieties | Mazafati niche |
| Concentrate | China, Poland | Huge scale | Long sea lead time | Fast road tankers |
| Produce | Azerbaijan, Jordan | Bilateral corridors | Limited winter volume | Iran greenhouse capacity |
| Saffron | Afghanistan, Spain | Spanish packing | Import-dependent Spain | Global origin, crocin 240+ |
12. İthalatçı kontrol listesi
- Commercial type and botanical name in contract
- Moisture, Brix, acidity and ash ranges
- HPLC aflatoxin COA for nuts
- MRL aligned with Turkish Codex tables
- Tolerance for defects, breakage, closed shells (%)
- Turkish label draft per Law 5996
- HS, duty and preferential rate with broker
- Origin facility approval and phytosanitary
- Pack type and ISPM-15 pallets
- Haul temperature, reefer and data loggers
- Incoterms, border demurrage and cargo insurance
- Counterparty credit and clear settlement
Iranco talebinde grade, test limiti ve Incoterms belirtin.
Özet
Türkiye hem pazar hem re-export kapısıdır.
Fıstık, hurma ve konsantre güçlü; soğuk zincir ve belgeler şart.
Sık sorulan sorular
Ana ihracat?
Fıstık ~130M USD.
Aflatoksin?
8/10 direkt; 12/15 işleme.
PTA her ürün?
Hayır, listedekiler.
Elma konsantresi?
70 Brix ve maliyet.
Transit?
3–5 gün.
Hurma?
Mazafati, Piarom, Zahedi.
Etiket?
5996 Türkçe.
Tedarik?
Iranco talebi.
Türkiye için İran fıstığı, hurma ve konsantre
Iranco ile iletişiminfo@iranco.com · WhatsApp: +98 913 104 4182 · Telegram: @irancofood
Öne Çıkan Ürünler
İlgili Yazılar
