تیم مجله ایرانکو
مواد غذایی بسته‌بندی‌شده ایران مجموعه وسیعی از محصولات خشک، کنسروی، لبنی، نوشیدنی، شیرینی و فرآورده‌های آماده را دربر می‌گیرد. این راهنما تفاوت فنی گروه‌های اصلی، بازارهای صادراتی، کنترل کیفیت، بسته‌بندی و الزامات سفارش حرفه‌ای را برای خریداران بین‌المللی بررسی می‌کند.
مواد غذایی بسته‌بندی‌شده · تفاوت‌ها · بازارهای صادراتی
مواد غذایی بسته‌بندی‌شده ایران؛ انواع، تفاوت فنی و مهم‌ترین بازارهای صادراتی
از رب گوجه‌فرنگی، کنسرو و آبمیوه تا بیسکویت، شکلات، ماکارونی و لبنیات — مواد غذایی بسته‌بندی‌شده ایران مجموعه وسیعی از محصولات خشک، کنسروی، لبنی، نوشیدنی، شیرینی و فرآورده‌های آماده را دربر می‌گیرد. برای خریدار خارجی، تفاوت این محصولات فقط در طعم یا نام تجاری نیست؛ فناوری نگهداری، ماندگاری، بسته‌بندی، شرایط حمل، مشخصات آزمایشگاهی و مقررات بازار مقصد مستقیماً بر انتخاب تأمین‌کننده و قیمت نهایی اثر می‌گذارد.
مقدمه؛ صنایع غذایی بسته‌بندی‌شده ایران یک بازار واحد نیست
صنایع غذایی بسته‌بندی‌شده ایران را نمی‌توان یک بازار واحد دانست. یک قوطی رب گوجه‌فرنگی، بسته بیسکویت، پنیر فرآوری‌شده، پاکت آبمیوه و شیشه خیارشور ممکن است همگی در قفسه فروشگاه قرار بگیرند، اما از نظر کارخانه، خریدار عمده و واردکننده پنج کالای کاملاً متفاوت هستند.
در رب و کنسرو، کنترل فرایند حرارتی، درزبندی و پایداری میکروبی اهمیت اصلی را دارد. در بیسکویت و ویفر، رطوبت، تردی، اکسیداسیون چربی و مقاومت بسته در برابر بخار آب تعیین‌کننده است. در شکلات، کنترل دما و جلوگیری از سفیدک چربی اهمیت پیدا می‌کند. در لبنیات، نوع محصول مشخص می‌کند که محموله به زنجیره سرد نیاز دارد یا می‌تواند در دمای محیط حمل شود. در آبمیوه نیز فرمولاسیون، درصد آبمیوه، فرایند حرارتی و نوع بسته‌بندی مستقیماً بر ماندگاری و بازار هدف اثر می‌گذارند.
ساختار صادرات ایران نیز نشان می‌دهد که بازار منطقه برای این صنعت اهمیت زیادی دارد. در سال ۱۴۰۲، عراق، افغانستان، امارات، ترکیه، ترکمنستان، پاکستان، روسیه، چین، جمهوری آذربایجان و ازبکستان در میان مقاصد اصلی صنایع غذایی ایران قرار داشتند. عراق به‌تنهایی سهم بسیار بزرگی از این صادرات را جذب کرده بود.
آمار منتشرشده برای سال ۱۴۰۳، مجموع صادرات محصولات صنایع غذایی ایران را بیش از ۲ میلیون تن اعلام می‌کند. با این حال، صادرکننده یا واردکننده حرفه‌ای نباید بازار مواد غذایی ایران را صرفاً با عبارت «محصول ایرانی» ارزیابی کند. تصمیم خرید باید از تعریف دقیق محصول آغاز شود: فرمولاسیون، وزن خالص، کیفیت ماده اولیه، مشخصات آزمایشگاهی، نوع بسته، زبان برچسب، عمر باقی‌مانده هنگام تحویل، تعداد در کارتن، شرایط پالت و در نهایت بازار مقصد.
۱. مواد غذایی بسته‌بندی‌شده ایران شامل چه گروه‌هایی است؟
از نگاه تجاری، بهتر است محصولات بسته‌بندی‌شده ایران بر اساس فناوری تولید و نحوه نگهداری تقسیم شوند؛ زیرا همین عامل مشخص می‌کند کالا چگونه آزمایش، بسته‌بندی و حمل شود.
محصولات استریل و کنسروی
رب گوجه‌فرنگی، کنسرو لوبیا، نخودفرنگی، برخی خوراک‌های آماده، کمپوت، ترشی و محصولات مشابه در این گروه قرار می‌گیرند. مزیت اصلی بسیاری از این محصولات، امکان نگهداری در دمای محیط تا پایان ماندگاری تعیین‌شده توسط تولیدکننده است. برای واردکننده، سلامت قوطی یا ظرف، وضعیت درز، وزن خالص، وزن آبکش در محصولات مرتبط، فرمولاسیون، کیفیت ماده اولیه و پایداری میکروبی اهمیت بیشتری از ظاهر کارتن مادر دارد.
محصولات خشک غلاتی
ماکارونی، رشته، بیسکویت، ویفر، کراکر و بخشی از محصولات نانوایی صنعتی در این گروه قرار می‌گیرند. این محصولات معمولاً زنجیره سرد نمی‌خواهند، اما رطوبت دشمن اصلی آن‌هاست. بسته‌ای که در کارخانه عملکرد مناسبی دارد ممکن است در مسیر دریایی مرطوب، انبار گرم یا کانتینر دارای میعان کیفیت خود را از دست بدهد.
شیرینی، شکلات و فرآورده‌های قندی
شکلات، تافی، آبنبات، گز، برخی شیرینی‌های صنعتی و فرآورده‌های کاکائویی بخشی مهم از محصولات دارای ارزش افزوده هستند. شکلات برخلاف بیسکویت خشک نسبت به گرمای مسیر حساس‌تر است. در نتیجه انتخاب فصل حمل، کانتینر، فضای انبار و زمان توقف مرزی می‌تواند بر ظاهر و بافت محصول اثر بگذارد.
نوشیدنی و آبمیوه
آبمیوه، نکتار، نوشیدنی میوه‌ای، نوشیدنی‌های غیرالکلی و برخی شربت‌ها در بسته‌بندی‌های بطری، قوطی یا بسته‌های چندلایه تولید می‌شوند. در این گروه، عبارت «آبمیوه» نباید به‌صورت عمومی در درخواست خرید استفاده شود. خریدار باید مشخص کند محصول آبمیوه، نکتار یا نوشیدنی میوه‌ای است و فرمول موردنظر او چه مشخصاتی دارد.
لبنیات بسته‌بندی‌شده
این گروه بسیار متنوع است: شیر، پنیر، ماست، دوغ، خامه، شیرخشک و سایر فرآورده‌های لبنی شرایط یکسانی ندارند. بعضی محصولات نیازمند زنجیره سرد هستند، در حالی که محصولاتی با فرایند و بسته‌بندی مناسب برای نگهداری در دمای محیط طراحی شده‌اند. بنابراین عبارت «لبنیات صادراتی» برای استعلام قیمت کافی نیست.
سس، چاشنی، ترشی و فرآورده‌های سبزیجات
سس گوجه‌فرنگی، انواع سس، خیارشور، زیتون فرآوری‌شده، ترشی و سبزیجات فرآوری‌شده در این گروه جای می‌گیرند. اسیدیته، میزان نمک، ترکیب فرمول، روش پاستوریزاسیون یا استریلیزاسیون و سازگاری محصول با بسته‌بندی در این گروه اهمیت دارد.
۲. تفاوت اصلی انواع مواد غذایی بسته‌بندی‌شده ایران چیست؟
مهم‌ترین تفاوت، روش ایجاد ماندگاری است. محصول ممکن است با کاهش رطوبت، عملیات حرارتی، اسیدی‌کردن، افزودن مجاز نگهدارنده، بسته‌بندی نفوذناپذیر، سردسازی یا ترکیبی از این روش‌ها پایدار شود.
| گروه محصول | عامل اصلی پایداری | بسته‌بندی متداول | حساسیت اصلی |
|---|---|---|---|
| رب و کنسرو | عملیات حرارتی و بسته‌بندی بسته | قوطی، شیشه، پاکت یا بسته صنعتی | نشتی، تورم، خوردگی، آلودگی |
| ماکارونی | رطوبت پایین | لفاف انعطاف‌پذیر و کارتن | رطوبت، شکستگی، آفات انباری |
| بیسکویت و ویفر | رطوبت پایین و بسته‌بندی محافظ | لفاف چندلایه، سینی، کارتن | جذب رطوبت، خردشدگی، اکسیداسیون |
| شکلات | فرمولاسیون و کنترل شرایط نگهداری | لفاف چندلایه، جعبه | گرما، سفیدک، تغییر بافت |
| آبمیوه | عملیات حرارتی و بسته‌بندی | بطری، قوطی، بسته چندلایه | تخمیر، تغییر رنگ، نشتی |
| لبنیات سرد | سرمایش | ظروف پلیمری و کارتن | شکست زنجیره سرد |
| محصولات ماندگار لبنی | عملیات حرارتی یا خشک‌کردن | بسته چندلایه، قوطی، کیسه | نفوذ رطوبت، آسیب بسته |
| ترشی و خیارشور | اسیدیته، نمک و فرایند حرارتی | شیشه، ظروف پلیمری | نشتی، کدورت، تغییر بافت |
این تفاوت‌ها برای واردکننده یک نتیجه عملی دارد: مقایسه دو پیشنهاد فقط با قیمت هر تن یا هر کارتن منطقی نیست. محصول ارزان‌تر ممکن است بسته‌بندی ضعیف‌تر، ماده اولیه متفاوت، عمر باقی‌مانده کمتر، وزن خالص پایین‌تر یا شرایط حمل پیچیده‌تری داشته باشد.
بسته مصرف‌کننده و بسته صنعتی
بخش دیگری از تفاوت محصولات به بازار هدف مربوط است. برای مثال رب گوجه‌فرنگی می‌تواند در قوطی یا شیشه برای فروشگاه عرضه شود یا در بسته‌های صنعتی بزرگ برای کارخانه مواد غذایی فروخته شود. در حالت دوم، خریدار ممکن است بیش از طراحی ظاهری بسته به غلظت، رنگ، قابلیت پمپاژ، فرایند آسپتیک و یکنواختی بچ تولید حساس باشد. همین منطق درباره پوره میوه، مواد لبنی پودری و برخی مواد اولیه غذایی نیز صدق می‌کند.
۳. مهم‌ترین مواد غذایی بسته‌بندی‌شده صادراتی ایران
داده‌های سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد محصولات لبنی، رب گوجه‌فرنگی، انواع خمیرهای غذایی، آبمیوه و کمپوت و بیسکویت و ویفر در میان اقلام بزرگ صادرات صنایع غذایی ایران قرار دارند. بیش از ۷۸۰ هزار تن شیر و فرآورده لبنی، بیش از ۲۱۶ هزار تن رب گوجه‌فرنگی، بیش از ۱۷۸ هزار تن انواع خمیرهای غذایی، بیش از ۱۶۳ هزار تن آبمیوه و کمپوت و بیش از ۱۴۴ هزار تن بیسکویت و ویفر صادر شده است.
رب گوجه‌فرنگی
رب یکی از شناخته‌شده‌ترین فرآورده‌های صادراتی ایران است. ایران هم محصول خرده‌فروشی تولید می‌کند و هم رب صنعتی که می‌تواند به‌عنوان ماده اولیه در تولید سس، غذاهای آماده، سوپ و سایر فرآورده‌ها استفاده شود. در داده‌های تجارت سال ۲۰۲۴، عراق یکی از مهم‌ترین خریداران محصولات ایرانی تحت ردیف گوجه‌فرنگی آماده یا نگهداری‌شده بوده است. ایتالیا، ترکیه و ارمنستان نیز در میان بازارهایی دیده می‌شوند که از ایران محصول این گروه خریداری کرده‌اند.
بیسکویت و ویفر
این بخش برای صادرات خرده‌فروشی اهمیت زیادی دارد، زیرا محصول مستقیماً با برند، طراحی بسته، تعداد در کارتن، وزن واحد و قیمت مصرف‌کننده رقابت می‌کند. داده‌های ۲۰۲۴ برای ردیف بیسکویت شیرین، وافل و ویفر نشان می‌دهد عراق با فاصله قابل توجه یکی از اصلی‌ترین بازارهای محصولات ایرانی این گروه بوده است. جمهوری آذربایجان، یمن و برخی بازارهای اروپایی نیز واردات ثبت‌شده از ایران داشته‌اند.
ماکارونی و خمیرهای غذایی
مزیت صادراتی ماکارونی بیشتر به تولید صنعتی در حجم بالا، ماندگاری مناسب و امکان حمل بدون زنجیره سرد مربوط است. عراق از بازارهای مشخص ماکارونی ایرانی است، اما تجارت این گروه به منطقه محدود نیست. داده‌های ۲۰۲۴ برای ماکارونی بدون تخم‌مرغ، علاوه بر عراق، واردات از ایران به کنیا و تانزانیا را نیز نشان می‌دهد.
شکلات و شیرینی
در این بخش، برند، طعم، وزن مصرف‌کننده، نوع چربی، درصد مواد کاکائویی، طراحی بسته و مقاومت محصول در برابر گرمای زنجیره توزیع اهمیت زیادی دارد. در تجارت ثبت‌شده سال ۲۰۲۴، عراق مهم‌ترین بازار محصولات کاکائویی ایرانی تحت ردیف ۱۸۰۶ بوده و پس از آن جمهوری آذربایجان، عمان، بحرین، ارمنستان و چند بازار دیگر دیده می‌شوند. برای شیرینی‌های قندی بدون کاکائو نیز عراق، جمهوری آذربایجان، ازبکستان، بحرین و عمان در داده‌های وارداتی سال ۲۰۲۴ از ایران دیده می‌شوند.
آبمیوه و کمپوت
این گروه از نظر فناوری و بازار بسیار ناهمگون است. آبمیوه مصرف‌کننده، کنسانتره، کمپوت و پوره میوه نباید در خرید تجاری با یکدیگر اشتباه شوند. برای محصول خرده‌فروشی، وزن یا حجم واحد، فرمول، طعم، نوع شیرین‌کننده، طراحی بسته و زبان برچسب اهمیت بالایی دارد. برای ماده اولیه صنعتی، مشخصات فیزیکوشیمیایی و عملکرد محصول در خط تولید خریدار مهم‌تر است.
۴. خریدار هنگام سفارش باید چه مشخصات فنی را تعیین کند؟
اشتباه متداول این است که خریدار درخواست خود را با عبارتی مانند «رب صادراتی»، «بیسکویت ایرانی» یا «آبمیوه باکیفیت» ارسال کند. این عبارت‌ها قابل قیمت‌گذاری دقیق نیستند. یک درخواست خرید حرفه‌ای باید تا جای ممکن محصول را به مشخصات قابل اندازه‌گیری تبدیل کند.
| محصول | مشخصات مهم در درخواست خرید | علت اهمیت |
|---|---|---|
| رب گوجه‌فرنگی | غلظت، نمک، نوع بسته، وزن خالص، رنگ، کاربرد صنعتی یا مصرفی | تعیین کیفیت و کاربرد |
| ماکارونی | شکل، ماده اولیه، وزن بسته، مقاومت در پخت، درصد شکستگی | تعیین بازار و کیفیت |
| بیسکویت | طعم، وزن، نوع روغن یا چربی، تعداد واحد، نوع لفاف، درصد شکستگی | تعیین ماندگاری و قیمت |
| ویفر | تعداد لایه، نوع کرم، طعم، وزن، ساختار لفاف | حساسیت بالا به رطوبت |
| شکلات | نوع محصول، ترکیب، مغز یا بدون مغز، وزن، بسته، شرایط حمل | کنترل قیمت و پایداری |
| آبمیوه | نوع نوشیدنی، طعم، درصد آبمیوه، حجم بسته، نوع بسته | جلوگیری از ابهام فرمول |
| پنیر | گروه محصول، درصد چربی، وزن، شکل بسته، شرایط نگهداری | تفاوت شدید فرمول و لجستیک |
| خیارشور و ترشی | اندازه محصول، فرمول محلول، وزن خالص، وزن آبکش، ظرف | تعیین کیفیت قابل تحویل |
| کنسرو | فرمول، وزن خالص، وزن آبکش در صورت کاربرد، نوع قوطی، تعداد در کارتن | کنترل یکنواختی سفارش |
نمونه تجاری باید نماینده تولید واقعی باشد. خریدار بهتر است پیش از سفارش اصلی نمونه را بررسی کند، اما تأیید نمونه به‌تنهایی کافی نیست. در قرارداد باید مشخص شود محموله تجاری از چه نظر باید با نمونه تأییدشده مطابقت داشته باشد. رنگ، عطر، وزن، ابعاد بسته، فرمول، ویژگی‌های بافتی و پارامترهای آزمایشگاهی مهم باید ثبت شوند.
۵. کیفیت مواد غذایی بسته‌بندی‌شده چگونه ارزیابی می‌شود؟
کنترل کیفیت باید در سه سطح انجام شود: محصول، بسته‌بندی و محموله.
کنترل رب و کنسرو
در رب گوجه‌فرنگی، مواد جامد محلول، رنگ، pH، نمک و ویژگی‌های میکروبی از پارامترهای مهم هستند. در محصولات قوطی‌شده، وضعیت درز و سلامت ظرف نیز باید بررسی شود. قوطی بادکرده، دارای نشتی یا تغییر شکل غیرعادی حتی اگر ظاهر چاپ خوبی داشته باشد، علامت قابل قبول برای محموله تجاری نیست. در کنسروها، تأیید فرایند حرارتی و استریلیتی تجاری اهمیت بنیادی دارد.
کنترل بیسکویت و ویفر
بیسکویت و ویفر باید از نظر رطوبت، بافت، یکنواختی پخت، بو و طعم، وضعیت چربی و درصد شکستگی بررسی شوند. ویفر به‌ویژه در برابر جذب رطوبت حساس است. اگر لفاف سد مناسبی در برابر بخار آب ایجاد نکند، محصول پیش از پایان عمر اسمی خود تردی مطلوب را از دست می‌دهد.
کنترل شکلات
ظاهر سطح، یکنواختی، ذوب، طعم و پایداری چربی اهمیت دارد. سفیدک سطحی می‌تواند ناشی از شرایط نامناسب فرایند یا نوسان دمای نگهداری باشد. برای صادرات به بازارهای گرم، حتی محصول سالم در کارخانه ممکن است در حمل نامناسب آسیب ببیند. بنابراین کیفیت شکلات فقط موضوع آزمایشگاه تولیدکننده نیست؛ طراحی زنجیره توزیع هم بخشی از کنترل کیفیت است.
کنترل نوشیدنی و آبمیوه
بریکس، اسیدیته، pH، ترکیب، ویژگی‌های میکروبی، رنگ و طعم از شاخص‌های رایج ارزیابی هستند. بسته‌بندی نیز باید از نظر نشتی، تغییر شکل و سلامت درپوش بررسی شود.
کنترل لبنیات
پارامترهای لازم به محصول بستگی دارد. چربی، پروتئین، ماده خشک، ویژگی‌های میکروبی و در موارد مرتبط کنترل باقی‌مانده‌های دارویی یا شاخص‌های خاص کیفیت اهمیت پیدا می‌کند. برای محصول سرد، ثبت و کنترل دمای حمل بخشی از مشخصات کیفی محموله است و نباید از قرارداد جدا شود.
| عیب | محصول‌های حساس | پیامد تجاری |
|---|---|---|
| جذب رطوبت | ویفر، بیسکویت، پودرها | افت تردی یا کلوخه‌شدن |
| نشتی | آبمیوه، ترشی، کنسرو | فساد و مرجوعی |
| شکستگی | بیسکویت، ویفر، ماکارونی | افت ارزش خرده‌فروشی |
| اکسیداسیون چربی | اسنک، بیسکویت، مغزدارها | بو و طعم نامطلوب |
| تورم قوطی | کنسرو | ریسک جدی عدم پذیرش |
| نوسان دما | شکلات و لبنیات حساس | تغییر بافت و ظاهر |
| چاپ نادرست تاریخ | همه محصولات | مشکل ترخیص یا فروش |
| مغایرت وزن خالص | همه محصولات | اختلاف قراردادی و نظارتی |
۶. مواد غذایی بسته‌بندی‌شده ایران بیشتر به چه کشورهایی صادر می‌شوند؟
بازارهای اصلی به محصول بستگی دارند، اما داده‌های صادرات صنایع غذایی ایران نشان می‌دهد کشورهای همسایه و بازارهای منطقه‌ای نقش غالب دارند. در آمار مربوط به سال ۱۴۰۲، عراق، افغانستان، امارات، ترکیه، ترکمنستان، پاکستان، روسیه، چین، جمهوری آذربایجان و ازبکستان در میان ده مقصد اصلی صنایع غذایی ایران قرار داشته‌اند. سهم عراق از صادرات صنایع غذایی همان سال ۴۱ درصد گزارش شده است.
عراق
عراق مهم‌ترین بازار منطقه‌ای برای بسیاری از محصولات غذایی بسته‌بندی‌شده ایران است. مزیت فاصله زمینی، امکان حمل کامیونی و شناخت نسبی مصرف‌کنندگان از محصولات ایرانی، ورود به این بازار را برای تولیدکنندگان ایرانی ساده‌تر از بازارهای دوردست کرده است؛ اما رقابت شدید و حساسیت بالا به قیمت سبب می‌شود طراحی وزن بسته و ساختار قیمت اهمیت زیادی پیدا کند. از سال ۲۰۲۳، الزامات عمومی علامت‌گذاری عراق تصریح می‌کند محصولات باید به زبان عربی یا به‌صورت عربی و انگلیسی علامت‌گذاری شوند.
افغانستان
افغانستان برای محصولات مصرفی روزمره، نوشیدنی، بیسکویت، شیرینی، ماکارونی، لبنیات و برخی کنسروها بازار قابل توجهی محسوب می‌شود. در این بازار قیمت واحد مصرف‌کننده و اندازه بسته اهمیت بالایی دارد.
امارات و کشورهای خلیج فارس
امارات علاوه بر مصرف داخلی، یک مرکز مهم توزیع و تجارت مجدد مواد غذایی است. برای بازارهای شورای همکاری خلیج فارس، مقررات GSO اهمیت دارد. نسخه GSO 9:2022 درباره برچسب‌گذاری مواد غذایی پیش‌بسته جایگزین نسخه ۲۰۱۳ شده است. در امارات نیز مواد غذایی وارداتی باید پیش از عرضه در سامانه ملی مربوط به ثبت و اعتبارسنجی مواد غذایی ثبت شوند.
روسیه و اتحادیه اقتصادی اوراسیا
ورود به روسیه نسبت به بازارهای سنتی ایران نیازمند آمادگی مقرراتی بیشتری است. TR CU 022/2011 الزامات برچسب مواد غذایی را تعیین می‌کند. برای عرضه در روسیه، اطلاعات الزامی باید به زبان روسی ارائه شود. الزامات عمومی ایمنی مواد غذایی نیز باید در کنار مقررات اختصاصی همان گروه محصول بررسی شود.
جمهوری آذربایجان و آسیای مرکزی
بیسکویت، ویفر، شیرینی، شکلات و برخی محصولات غذایی ایرانی در جمهوری آذربایجان و کشورهای آسیای مرکزی حضور دارند. داده‌های سال ۲۰۲۴، جمهوری آذربایجان را در میان خریداران قابل توجه بیسکویت و ویفر، شکلات و شیرینی قندی ایرانی نشان می‌دهد. ازبکستان نیز در تجارت شیرینی‌های قندی ایرانی حضور قابل مشاهده‌ای دارد.
اروپا
بازار اروپا برای همه محصولات ایرانی به یک اندازه در دسترس یا مناسب نیست. برچسب مواد غذایی پیش‌بسته در اتحادیه اروپا تحت مقررات شماره 1169/2011 قرار دارد. برای مواد غذایی با منشأ حیوانی، صرف داشتن برچسب صحیح کافی نیست و کشور و واحد تولیدی باید شرایط و تأییدیه‌های مربوط به ورود آن گروه محصول را داشته باشند.
| بازار | گروه‌های قابل توجه | نکته مهم برای خریدار |
|---|---|---|
| عراق | لبنیات، رب، بیسکویت، شکلات، ماکارونی، کنسرو | قیمت، برچسب عربی، حمل زمینی |
| افغانستان | بیسکویت، نوشیدنی، ماکارونی، لبنیات، شیرینی | وزن مصرف‌کننده و قیمت واحد |
| امارات | طیف متنوع محصولات مصرفی | ثبت محصول و برچسب مطابق مقررات |
| عمان و بحرین | شیرینی، شکلات و سایر مواد غذایی | بسته‌بندی و سازگاری با بازار خلیج فارس |
| روسیه | مواد غذایی دارای قابلیت انطباق با مقررات اوراسیا | برچسب روسی و انطباق فنی |
| جمهوری آذربایجان | بیسکویت، ویفر، شکلات و شیرینی | رقابت منطقه‌ای و بسته‌بندی |
| آسیای مرکزی | شیرینی، محصولات خشک و برخی فرآورده‌ها | شبکه توزیع و قیمت حمل |
| شرق آفریقا | به‌ویژه برخی خمیرهای غذایی | قیمت، حمل دریایی و استحکام بسته |
| ترکیه و ایتالیا | بخشی از فرآورده‌های گوجه‌فرنگی | بیشتر ماهیت صنعتی در برخی معاملات |
۷. مقررات، برچسب‌گذاری و اسناد صادراتی
صادرات مواد غذایی بسته‌بندی‌شده بدون طراحی برچسب برای بازار مقصد یکی از پرهزینه‌ترین اشتباهات بازرگانی است. چاپ یک بسته عمومی و سپس تلاش برای انطباق آن با چند بازار مختلف ممکن است باعث نیاز به برچسب اصلاحی، توقف ترخیص یا حتی تولید مجدد بسته شود.
اطلاعات اصلی برچسب
بسته به کشور و محصول، مواردی مانند نام ماده غذایی، ترکیبات، آلرژن‌ها، مقدار خالص، تولیدکننده، کشور مبدأ، تاریخ تولید، تاریخ انقضا یا بهترین زمان مصرف، شرایط نگهداری، اطلاعات تغذیه‌ای، دستور مصرف و مشخصات واردکننده مطرح می‌شوند. ترتیب، زبان و شکل درج این اطلاعات باید برای کشور مقصد بررسی شود.
ادعاهای غذایی
عبارت‌هایی مانند «بدون شکر»، «پرپروتئین»، «طبیعی»، «کم‌چرب» یا ادعاهای سلامت نباید صرفاً به دلیل جذابیت بازاریابی روی بسته چاپ شوند. ادعا باید با فرمول محصول و مقررات مقصد سازگار باشد.
گواهی‌های کارخانه
استانداردهایی مانند ISO 22000 و نظام HACCP می‌توانند در ارزیابی سیستم مدیریت ایمنی غذا و تأمین‌کننده اهمیت داشته باشند، اما داشتن یک گواهی مدیریتی جایگزین رعایت مقررات قانونی محصول در کشور مقصد نیست. خریدار حرفه‌ای باید این دو موضوع را جدا کند: سیستم کارخانه نشان می‌دهد تولیدکننده فرایندهای کنترل و مدیریت تعریف‌شده دارد؛ انطباق محصول نشان می‌دهد کالای مشخصی که قرار است وارد شود، با قانون و استاندارد بازار مقصد مطابقت دارد.
۸. کدهای تعرفه مهم برای مواد غذایی بسته‌بندی‌شده
عبارت «مواد غذایی بسته‌بندی‌شده» کد تعرفه واحد ندارد. هر محصول بر اساس ترکیب و نحوه فرآوری در فصل و ردیف متفاوتی طبقه‌بندی می‌شود.
| گروه | نمونه کد HS | توضیح |
|---|---|---|
| شیر و خامه | 0401 و 0402 | بسته به تغلیظ و ویژگی محصول |
| پنیر | 0406 | زیرردیف بر اساس نوع پنیر تغییر می‌کند |
| شیرینی قندی | 1704 | فرآورده‌های قندی فاقد کاکائو |
| شکلات | 1806 | شکلات و فرآورده‌های دارای کاکائو |
| ماکارونی | 1902 | انواع پاستا |
| بیسکویت و محصولات نانوایی | 1905 | شامل زیرگروه‌های متعدد |
| گوجه‌فرنگی فرآوری‌شده | 2002 | شامل بخشی از محصولات رب |
| ترشی سرکه‌ای | 2001 | سبزی و میوه نگهداری‌شده با سرکه |
| مربا و پوره پخته | 2007 | مربا، ژله، مارمالاد و برخی پوره‌ها |
| آبمیوه | 2009 | انواع آبمیوه و سبزیجات |
| سس و چاشنی | 2103 | انواع سس و فرآورده‌های چاشنی |
| نوشیدنی غیرالکلی | 2202 | گروه مشخصی از نوشیدنی‌ها |
این کدها در سطح گروه ارائه شده‌اند. تعیین کد نهایی شش، هشت یا تعداد بیشتری رقم باید بر اساس ترکیب واقعی محصول، روش فرآوری و نظام تعرفه‌ای کشور مقصد انجام شود. برای مثال دو محصولی که هر دو در بازار «سس» نامیده می‌شوند، اگر ترکیب یا ماهیت متفاوتی داشته باشند ممکن است طبقه‌بندی گمرکی یکسانی نداشته باشند.
۹. بسته‌بندی صادراتی؛ ظاهر زیبا کافی نیست
بسته‌بندی باید هم‌زمان چهار وظیفه انجام دهد: حفظ کیفیت، تحمل حمل، انتقال اطلاعات قانونی و ایجاد قابلیت فروش.
قوطی فلزی
برای رب، کنسرو و برخی فرآورده‌های حرارتی گزینه رایجی است. کیفیت قوطی، پوشش داخلی مناسب، درزبندی و مقاومت در برابر خوردگی اهمیت دارد. در صادرات، کارتن مادر باید طوری طراحی شود که قوطی‌ها در اثر فشار پالت یا لرزش مسیر تغییر شکل پیدا نکنند.
شیشه
برای ترشی، سس، مربا و برخی فرآورده‌های با ارزش خرده‌فروشی استفاده می‌شود. مزیت آن مشاهده محصول و مقاومت شیمیایی مناسب است، اما وزن و شکنندگی هزینه حمل را افزایش می‌دهد. استفاده از جداکننده مناسب داخل کارتن ضروری است.
بسته انعطاف‌پذیر
بیسکویت، ویفر، اسنک، ماکارونی و بسیاری از محصولات خشک در لفاف‌های پلیمری یا چندلایه عرضه می‌شوند. ساختار بسته باید با حساسیت محصول به اکسیژن، رطوبت، نور و چربی متناسب باشد. ضخامت بالا به‌تنهایی تضمین‌کننده عملکرد بهتر نیست؛ جنس و ساختار لایه‌ها اهمیت دارد.
بسته‌های چندلایه نوشیدنی
برای برخی نوشیدنی‌های ماندگار کاربرد زیادی دارند. محصول، فرایند پرکنی و بسته‌بندی باید به‌صورت یک سیستم واحد طراحی شده باشند.
بسته صنعتی
رب، پوره، کنسانتره و برخی مواد اولیه ممکن است برای کارخانه خریدار در ظروف بزرگ‌تر عرضه شوند. در این معاملات، خریدار باید مشخص کند محصول در چه نوع بسته، وزن خالص و شرایط تخلیه‌ای تحویل شود.
کارتن مادر
کارتن صادراتی نباید صرفاً نسخه چاپ‌شده کارتن بازار داخلی باشد. تعداد واحد در کارتن، وزن ناخالص، مقاومت فشاری، ابعاد سازگار با پالت، اطلاعات حمل، کد بچ و خوانایی مشخصات باید بررسی شوند.
۱۰. حمل و لجستیک مواد غذایی بسته‌بندی‌شده
بیشتر محصولات خشک و کنسروی ایران برای بازارهای نزدیک با کامیون و برای بازارهای دورتر با کانتینر دریایی قابل حمل هستند. لبنیات سرد و برخی شکلات‌ها یا فرآورده‌های حساس می‌توانند نیازمند کنترل دمای دقیق‌تر باشند.
حمل زمینی
برای عراق، افغانستان، ترکیه، جمهوری آذربایجان، ارمنستان و بخشی از آسیای مرکزی حمل زمینی اهمیت زیادی دارد. مزیت آن زمان نسبتاً کوتاه و امکان ارسال محموله‌های متنوع‌تر است. در مقابل، توقف مرزی، شرایط فصلی و دمای محیط باید در طراحی حمل در نظر گرفته شوند.
حمل دریایی
برای خلیج فارس، آفریقا و بازارهای دوردست، حمل دریایی اقتصادی‌تر است. در این مسیر، محصول ممکن است مدت قابل توجهی در کانتینر بماند. گرما، رطوبت و میعان داخلی کانتینر می‌تواند روی کارتن و محصول اثر بگذارد. کارتن ضعیف در محیط مرطوب استحکام خود را از دست می‌دهد و فشار پالت‌ها می‌تواند موجب فروریزش ردیف‌های پایین شود.
استفاده از کانتینر یخچالی
هر ماده غذایی بسته‌بندی‌شده‌ای به کانتینر یخچالی نیاز ندارد. استفاده غیرضروری هزینه حمل را افزایش می‌دهد. در مقابل، اگر محصول طبق مشخصات سازنده باید در دامنه دمایی کنترل‌شده نگهداری شود، صرفه‌جویی با حذف زنجیره سرد می‌تواند کل محموله را در معرض خسارت قرار دهد. برای شکلات نیز شرایط مسیر باید جداگانه بررسی شود.
بارگیری
پیش از بستن در کانتینر یا کامیون باید تعداد کارتن، وضعیت پالت، سلامت بسته‌ها، کد بچ، تاریخ‌ها و وضعیت ظاهری ثبت شود. تصاویر بارگیری به‌خصوص در سفارش‌های جدید، ابزار مفیدی برای حل اختلاف‌های احتمالی مربوط به آسیب حمل هستند.
۱۱. قیمت مواد غذایی بسته‌بندی‌شده ایران چگونه تعیین می‌شود؟
برای بیشتر این محصولات، اعلام یک «قیمت صادراتی ایران» فاقد معنای تجاری دقیق است. حتی دو بسته ظاهراً مشابه می‌توانند قیمت کارخانه متفاوتی داشته باشند.
- فرمول محصول و کیفیت ماده اولیه
- وزن خالص
- نوع و ساختار بسته‌بندی
- تعداد در کارتن
- چاپ عمومی یا برند اختصاصی
- حجم سفارش
- تعداد اقلام مختلف در یک سفارش
- آزمایش‌های درخواستی
- پالت یا بارگیری بدون پالت
- بازار مقصد و برچسب اختصاصی
- هزینه حمل داخلی تا مرز یا بندر
- شرایط تحویل
- نیاز به زنجیره سرد
- زمان تولید و برنامه تحویل
در کالاهایی مانند شکلات، بیسکویت و نوشیدنی، طراحی بسته‌بندی اختصاصی می‌تواند هزینه اولیه‌ای جدا از قیمت محصول داشته باشد. اگر تیراژ سفارش پایین باشد، این هزینه روی هر واحد اثر بیشتری خواهد گذاشت.
خریدار بهتر است حداقل نام دقیق محصول، مشخصات فنی، طعم یا فرمول، وزن هر بسته، نوع بسته‌بندی، تعداد موردنیاز، برند کارخانه یا برند اختصاصی، زبان برچسب، کشور مقصد، شهر یا بندر تحویل و روش حمل را اعلام کند. خریداران می‌توانند همین اطلاعات را هنگام ثبت درخواست خرید در iranco.com درج کنند تا بررسی گزینه‌های تأمین بر اساس مشخصات واقعی سفارش انجام شود.
۱۲. چک‌لیست ۱۸ مرحله‌ای واردکننده پیش از ثبت سفارش
پیش از خرید محموله اصلی مواد غذایی بسته‌بندی‌شده از ایران، این موارد باید بررسی شوند:
- نام دقیق و گروه محصول تعیین شود.
- فرمول یا مشخصات فنی موردنیاز ثبت شود.
- وزن خالص هر واحد تأیید شود.
- تعداد واحد در کارتن مشخص شود.
- نمونه پیش از تولید یا نمونه خط تولید بررسی شود.
- معیارهای قابل اندازه‌گیری پذیرش محصول تعیین شوند.
- آزمایش‌های لازم پیش از بارگیری مشخص شوند.
- زبان و محتوای برچسب با مقررات مقصد تطبیق داده شود.
- طرح نهایی چاپ پیش از تولید بسته تأیید شود.
- تاریخ تولید قابل قبول و حداقل عمر باقی‌مانده هنگام تحویل تعیین شود.
- ابعاد کارتن مادر و وزن ناخالص بررسی شود.
- نحوه پالت‌بندی یا بارگیری مشخص شود.
- ظرفیت واقعی تولید کارخانه برای حجم سفارش بررسی شود.
- برنامه تولید و تاریخ آماده‌شدن محموله ثبت شود.
- شرایط دمایی حمل در صورت حساس بودن محصول تعیین شود.
- شرایط تحویل و نقطه انتقال مسئولیت مشخص شود.
- اسناد موردنیاز کشور مقصد پیش از تولید نهایی کنترل شوند.
- معیار برخورد با محصول مغایر یا بسته آسیب‌دیده در قرارداد نوشته شود.
این چک‌لیست در سفارش برند اختصاصی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا پس از چاپ حجم بالای لفاف، کارتن یا برچسب، اصلاح اشتباهات طراحی هزینه‌بر خواهد بود.
مسیر تأمین مواد غذایی بسته‌بندی‌شده از ایران
در خرید بین‌المللی مواد غذایی بسته‌بندی‌شده، تفاوت میان دو پیشنهاد معمولاً فقط قیمت نیست. فرمول، وزن خالص، کیفیت ماده اولیه، ساختار بسته‌بندی، تعداد در کارتن، زمان تولید، ماندگاری باقی‌مانده، شرایط حمل و توانایی کارخانه برای آماده‌کردن مدارک بازار مقصد باید هم‌زمان بررسی شوند.
به همین دلیل بهتر است فرایند تأمین با یک مشخصات خرید روشن آغاز شود. برای مثال عبارت «بیسکویت ۵۰ گرمی شکلاتی با برند اختصاصی برای بازار عراق» بسیار دقیق‌تر از درخواست «بیسکویت صادراتی» است. همین اصل درباره رب، ماکارونی، شکلات، آبمیوه، کنسرو و لبنیات نیز صدق می‌کند.
ایرانکو (iranco.com) می‌تواند به‌عنوان مسیر ثبت درخواست خرید محصولات صنایع غذایی ایران مورد استفاده قرار گیرد. واردکننده می‌تواند نوع محصول، مشخصات فنی، وزن بسته، حجم سفارش، بازار مقصد و الزامات بسته‌بندی خود را اعلام کند تا گزینه‌های تأمین متناسب با همان نیاز بررسی شوند.
برای بررسی تأمین، بهتر است از ابتدا اطلاعات محصول، حجم تقریبی سفارش، نوع بسته‌بندی، مقصد و نیاز یا عدم نیاز به برند اختصاصی در درخواست درج شود.
جمع‌بندی
مواد غذایی بسته‌بندی‌شده ایران از نظر تجاری یک گروه یکپارچه نیستند. محصولاتی مانند رب، کنسرو، بیسکویت، ویفر، ماکارونی، شکلات، آبمیوه و لبنیات هرکدام ساختار تولید، ریسک کیفی، بسته‌بندی و بازار صادراتی متفاوتی دارند.
داده‌های صادراتی نشان می‌دهد لبنیات، رب گوجه‌فرنگی، خمیرهای غذایی، آبمیوه و کمپوت و بیسکویت و ویفر از گروه‌های مهم صنایع غذایی صادراتی ایران هستند. در سطح بازار نیز عراق جایگاه بسیار پررنگی دارد، اما ایران در محصولاتی مانند شکلات، شیرینی، بیسکویت، ماکارونی و فرآورده‌های گوجه‌فرنگی به طیفی از بازارهای قفقاز، آسیای مرکزی، خلیج فارس، اروپا و حتی شرق آفریقا نیز کالا ارسال می‌کند.
برای واردکننده، مهم‌ترین تصمیم این نیست که کدام کارخانه «محصول صادراتی» دارد. سؤال صحیح این است که کدام تأمین‌کننده می‌تواند محصولی با مشخصات تعریف‌شده، کیفیت تکرارپذیر، بسته‌بندی مناسب مسیر، برچسب منطبق با مقصد و برنامه تولید قابل اتکا ارائه کند.
هرچه درخواست خرید از حالت توصیفی فاصله بگیرد و به پارامترهای قابل اندازه‌گیری نزدیک شود، مقایسه قیمت نیز معتبرتر خواهد شد. وزن خالص، فرمول، مشخصات آزمایشگاهی، ساختار بسته، تعداد در کارتن، عمر باقی‌مانده و شرایط تحویل باید پیش از انتخاب نهایی تأمین‌کننده روشن باشند.
پرسش‌های متداول (FAQ)
کدام مواد غذایی بسته‌بندی‌شده ایران بیشترین صادرات را دارند؟
در میان گروه‌های عمده صنایع غذایی، محصولات لبنی، رب گوجه‌فرنگی، انواع خمیرهای غذایی، آبمیوه و کمپوت و بیسکویت و ویفر حجم صادرات قابل توجهی دارند. ترکیب دقیق صادرات در هر سال تغییر می‌کند، بنابراین هنگام تحلیل بازار باید دوره آماری و تعریف گروه محصول مشخص باشد.
مهم‌ترین کشور خریدار مواد غذایی ایرانی کدام است؟
عراق یکی از مهم‌ترین و در بسیاری از گروه‌ها بزرگ‌ترین بازار صنایع غذایی ایران است. در آمار سال ۱۴۰۲، این کشور ۴۱ درصد صادرات صنایع غذایی ایران را به خود اختصاص داده بود. با این حال بازار اصلی هر محصول متفاوت است و نباید سهم کل صنایع غذایی را به همه محصولات تعمیم داد.
آیا همه مواد غذایی بسته‌بندی‌شده ایران بدون زنجیره سرد صادر می‌شوند؟
خیر. ماکارونی، بسیاری از کنسروها، رب، بیسکویت و محصولات خشک معمولاً برای نگهداری در دمای محیط طراحی می‌شوند، اما بخش مهمی از محصولات لبنی و سایر مواد غذایی فسادپذیر نیازمند زنجیره سرد هستند. شرایط درج‌شده توسط تولیدکننده برای همان محصول باید مبنای حمل قرار گیرد.
برای خرید رب گوجه‌فرنگی ایرانی چه مشخصاتی باید تعیین شود؟
خریدار باید کاربرد صنعتی یا خرده‌فروشی، غلظت موردنیاز، مقدار نمک، رنگ مورد انتظار، وزن بسته، نوع بسته، حجم سفارش و بازار مقصد را مشخص کند. در خرید صنعتی، ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و نوع بسته‌بندی آسپتیک یا سایر شکل‌های صنعتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
برای صادرات محصول غذایی به امارات چه نکته‌ای اهمیت دارد؟
محصول باید از نظر برچسب و ثبت برای بازار امارات آماده باشد. GSO 9:2022 چارچوب مهم منطقه‌ای برای برچسب مواد غذایی پیش‌بسته است و در امارات نیز ثبت مواد غذایی پیش از عرضه در بازار بخشی از ساختار کنترل رسمی مواد غذایی است.
مواد غذایی ایران برای ورود به روسیه چه برچسبی نیاز دارند؟
محصول باید الزامات مقررات فنی اتحادیه اقتصادی اوراسیا، از جمله TR CU 022/2011 در زمینه برچسب‌گذاری را رعایت کند. برای بازار روسیه اطلاعات الزامی باید به زبان روسی ارائه شود و مشخصات تولیدکننده، واردکننده، ترکیبات، تاریخ، ماندگاری و شرایط نگهداری از اطلاعات مهم برچسب هستند.
آیا ISO 22000 برای صادرات مواد غذایی کافی است؟
خیر. ISO 22000 به سیستم مدیریت ایمنی غذا مربوط است و می‌تواند در ارزیابی کارخانه مفید باشد، اما جایگزین مقررات محصول و الزامات قانونی کشور واردکننده نیست. محصول باید جداگانه از نظر ترکیب، آلاینده‌ها، برچسب، بسته‌بندی و سایر الزامات بازار مقصد انطباق داشته باشد.
چگونه می‌توان مواد غذایی بسته‌بندی‌شده را مستقیماً از ایران تأمین کرد؟
ابتدا باید نوع محصول، مشخصات فنی، وزن هر بسته، تعداد موردنیاز، نوع بسته‌بندی، کشور مقصد و شرایط تحویل تعیین شود. سپس نمونه و اسناد محصول بررسی و پس از تأیید، سفارش تجاری تعریف می‌شود. خریداران بین‌المللی می‌توانند این مشخصات را از طریق ایرانکو در قالب درخواست خرید ثبت کنند.
قیمت مواد غذایی بسته‌بندی‌شده ایرانی به چه عواملی بستگی دارد؟
فرمول، مواد اولیه، وزن خالص، کیفیت، نوع بسته، تیراژ سفارش، چاپ برند اختصاصی، تعداد در کارتن، آزمایش‌ها، شرایط تحویل و هزینه حمل از عوامل اصلی هستند. بنابراین قیمت دو محصول با ظاهر مشابه لزوماً قابل مقایسه نیست مگر اینکه مشخصات فنی و بسته‌بندی یکسان باشد.
برچسب‌ها
محصولات معرفی‌شده در این مطلب
زعفران سوپر نگین صادراتی ظرف کریستال نایسود
زعفران صادراتی سوپر نگین قائنات با کلاله‌های کشیده و تمام‌سرخ در ظرف کریستالی فودگرید ضدضربه با پلمپ هوابند
مشاهده محصول
زرشک قائنات پفکی ارگانیک صادراتی
زرشک پفکی ۱۰۰٪ ارگانیک دستچین منطقه قائنات با رطوبت استاندارد، رنگ سرخ یاقوتی و بسته‌بندی صادراتی فاقد ضایعات.
مشاهده محصول
سیب ارومیه ارگانیک ممتاز صادراتی
سیب ارومیه ارگانیک دستچین، کاملاً طبیعی و آبدار، با کالیبر درشت صادراتی و بافت متراکم مناسب برای نگهداری طولانی در زنجیره سرد.
مشاهده محصول
سیب اشنویه ارگانیک دستچین صادراتی
سیب اشنویه ارگانیک صادراتی، محصول باغات کوهستانی با عطر و طعم فوق‌العاده، بریکس بالا، بافت متراکم و ماندگاری استثنایی در انبارش.
مشاهده محصول
عصاره مرغ الیت بسته ۸ عددی ۸۰ گرمی
عصاره مرغ فشرده الیت حاوی ادویه‌جات معطر و نمک، مناسب برای طعم‌دهی به انواع سوپ، خورش و پلو در مصارف خانگی و کترینگ.
مشاهده محصول
عصاره گوشت الیت بسته ۸ عددی ۸۰ گرمی
عصاره فشرده گوشت الیت غنی از عصاره طبیعی گوشت گاو و ادویه‌های معطر، ایده‌آل برای لعاب‌بخشی و طعم‌دهی به خورش‌ها و غذاهای گوشتی.
مشاهده محصول
عصاره قارچ الیت بسته ۸ عددی ۸۰ گرمی
عصاره فشرده قارچ الیت با عطر غنی قارچ طبیعی و سبزیجات معطر، ویژه غنی‌سازی سوپ قارچ، پاستا، پوره و غذاهای گیاهی.
مشاهده محصول
عصاره سبزیجات الیت بسته ۸ عددی ۸۰ گرمی
عصاره فشرده سبزیجات الیت تهیه شده از عصاره پیاز، کرفس، هویج و سبزی‌های معطر، مناسب برای پایه‌گذاری سوپ‌های رژیمی، خوراک سبزیجات و پلوها.
مشاهده محصول
کنسرو سبزی کوکو سرخ شده ۴۶۰ گرمی گیلانی
ترکیب تازه و معطر سبزیجات مرغوب کوکو، شسته، خرد و سرخ‌شده آماده طبخ در بسته‌بندی قوطی بهداشتی.
مشاهده محصول
کنسرو پیاز سرخ شده خلالی ۴۲۰ گرمی گیلانی
پیاز خلال‌شده درجه یک، سرخ‌شده به رنگ طلایی با روغن باکیفیت و بدون روغن اضافی، آماده مصرف در خورش‌ها و غذاها.
مشاهده محصولبرندهای مرتبط
کارخانه‌های معرفی‌شده
شرکت گلستان
تهران
چای، قهوه، دمنوش و نوشیدنی گرم
برنج، غلات و حبوبات
ادویه، نمک، سس و طعم‌دهنده
آجیل، خشکبار و خرما
تأییدشده
گروه صنایع غذایی سولیکو (کاله)
آمل
شیر، ماست، پنیر و لبنیات
صبحانه، اسپرید و تاپینگ دسر
رب، پوره و مواد پایه آشپزی
بستنی و دسرهای منجمد
گوشت و فرآورده‌های گوشتی
شکلات، آبنبات و دسرهای آماده
تأییدشده
گروه زر (زر ماکارون)
کرج
ماکارونی، نودل و غلات صبحانه
آرد، نشاسته و پودرهای خوراکی
تأییدشده